Harşena ve Kral Kaya Mezarları
Pontus krallarına ait anıtsal mezarlar Harşena’nın güney yamaçlarındaki kayalara oyulmuştur. Kaya yüzeyi, kale ve nehir kıyısındaki yerleşim birlikte okunduğunda Amasya’nın coğrafyasıyla tarihinin nasıl iç içe geçtiği görülür.
UNESCO kaydında alan 13 Nisan 2015 tarihli Geçici Liste girdisi olarak yer alır. Geçici Liste ile Dünya Mirası Listesi’ne kesin kayıt aynı statü değildir.
Kaynak: Kültür Portalı · Kral Kaya Mezarları ↗ · UNESCO · Harşena ve Pontus Kral Kaya Mezarları ↗
Amasya Kalesi
Harşena üzerindeki kale, şehrin savunma geçmişiyle bugünkü manzarasını birleştirir. Farklı dönemlerde onarım ve değişim görmüş bir yapıdır; onu tek bir tarihte yapılmış, hiç değişmemiş bir eser gibi düşünmemek gerekir.
Kale gezisi şehir içindeki düz yürüyüşle aynı zorlukta olmayabilir. Merdiven ve yükselti koşullarını ziyaret planınıza göre değerlendirin.
Kaynak: Kültür Portalı · Amasya Kalesi ↗
Yalıboyu ve Hatuniye
Nehir kıyısındaki evler, dar sokaklar ve eski sur ilişkisi Amasya’nın kent dokusunu belirler. Dış cephelerin yanı sıra avlu, çıkma ve sokak ölçeğine bakmak da mimariyi anlamanın bir yoludur.
Bu alan yalnızca fotoğraf fonu değildir; yaşanan ve kullanılan bir yerleşimdir. Konut mahremiyetine ve ziyaret kurallarına saygı göstermek gerekir.
Kaynak: Kültür Portalı · Amasya İç Kale ↗
Hazeranlar Konağı
Ahşap çatkılı, araları dolgulu yapısı ve konut düzeniyle Amasya ev hayatını anlamaya yardımcı olur. Müze ev olarak tanıtılan konak, kentin yalnızca büyük siyasal olaylardan değil gündelik yaşam alışkanlıklarından da oluştuğunu hatırlatır.
Odaları gezerken kullanım biçimi, mobilya yerleşimi ve yapı tekniğini birlikte düşünmek ziyaretin anlamını zenginleştirir.
Kaynak: Kültür Portalı · Hazeranlar Konağı envanteri ↗
Amasya Müzesi
Arkeoloji ve etnografya koleksiyonlarıyla bölgenin farklı dönemlerinden eserleri bir arada tanıtır. Doğantepe’den gelen bronz heykelcik, lahitler ve ahşap eserler müzenin öne çıkan örneklerindendir. İlhanlı dönemine ait mumyalar da özel bir bölümde sergilenir.
Bir eserin bulunduğu yer, tarihlendirmesi ve sergileme açıklaması birlikte okunmalıdır. Çocuklarla ziyaret ederken mumya bölümünün içeriğini önceden değerlendirebilirsiniz.
Kaynak: Kültür Portalı · Amasya Müzesi ↗
Saraydüzü Millî Mücadele Müzesi
Amasya Tamimi’nin hazırlanışını, Mustafa Kemal Paşa’nın gelişini ve Millî Mücadele hatırasını tanıtan mekândır. Bugünkü yapı tarihî kışlanın rekonstrüksiyonudur. Ayrıntılı anlatım Atatürk ve Amasya dosyasında yer alır.
Kaynak: Kültür ve Turizm Müdürlüğü · Saraydüzü Kışlası ↗
Sabuncuoğlu Tıp ve Cerrahi Tarihi Müzesi
Bimarhane / darüşşifa olarak bilinen yapı, tıp tarihi ve dönemin mimarisini birlikte görme imkânı sunar. Müze, Sabuncuoğlu Şerefeddin’in eserlerindeki çizimlerden hareketle hazırlanmış alet ve uygulama canlandırmalarıyla tanıtılır.
Burada anlatılanlar tıp tarihine aittir; tarihî bir yöntemin sergilenmesi onun günümüz tedavisi olarak önerildiği anlamına gelmez.
Kaynak: Kültür ve Turizm Müdürlüğü · Sabuncuoğlu Müzesi ↗
Şehzadeler Müzesi
Yalıboyu’ndaki iki katlı ahşap yapıda, Amasya’da şehzadelik yapmış Osmanlı hükümdarları ve dönemin kıyafetleri canlandırmalarla tanıtılır. Şehzadeler şehri ifadesinin kent hafızasındaki karşılığını görmek için bir duraktır.
Kaynak: Kültür ve Turizm Müdürlüğü · Şehzadeler Müzesi ↗
Minyatür Amasya Müzesi
1914 tarihli bir fotoğraftan esinlenen kent maketi, Amasya’yı bir bütün olarak görme fikri üzerine kuruludur. Kentin topografyası, yapıları ve nehir ilişkisi küçük ölçekte izlenebilir. Gündüz ve gece canlandırmaları, maketin anlatımının bir parçasıdır.
Kaynak: Amasya Valiliği · Minyatür Amasya Müzesi ↗
Şeyh Hamdullah Yazı Tarihi ve Hüsn-i Hat Müzesi
Yazının gelişimi ile hat, tezhip, ebru ve cilt gibi sanatları bir araya getiren bir müzedir. Harfleri yalnızca okunacak işaretler değil, ölçü ve estetik ilişkiler içinde düzenlenen biçimler olarak görmeye yardımcı olur.
Kaynak: Kültür ve Turizm Müdürlüğü · Yazı Tarihi Müzesi ↗
II. Bayezid Külliyesi, Gökmedrese ve Burmalı Minare
II. Bayezid Külliyesi cami, medrese, imaret ve diğer birimleriyle bir yapı topluluğudur. Gökmedrese ile Burmalı Minare ise Selçuklu dönemi mirasını tanımak için farklı duraklardır.
Taçkapı, minare, malzeme ve yapının çevreyle ilişkisine bakarak bu eserleri karşılaştırabilirsiniz. İbadet mekânlarında ziyaret, ibadet saatleri ve yerel kurallarla birlikte planlanmalıdır.
Kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı · Amasya mimarisi ↗
Torumtay, Halifet Gazi ve medrese çevresi
Türbeler yalnızca menkıbe anlatılarıyla değil mimarlık ve şehir tarihiyle de okunabilir. Torumtay bir devlet adamı, Halifet Gazi ise askerî-idari bir şahsiyet olarak tanıtılır. Her türbede yatan kişi otomatik olarak aynı tasavvufi kimliğe sahip sayılmaz.
Bu ayrımı koruyan portreler manevi miras bölümünde bulunur.
Kaynak: Kültür Portalı · Torumtay Türbesi ↗ · Kültür Portalı · Halifet Gazi Türbesi ↗
