Şeffaf plaklar, dişleri planlanan konumlarına aşamalı olarak taşımak için kullanılan, kişiye özel ve çıkarılabilir ortodontik aygıtlardır. Her çapraşıklık için uygun değildir; seçim muayene ve ortodontik değerlendirmeyle yapılır.
Kaynak kontrolü ve güncelleme: 23 Ekim 2026.
Kimlere uygun olabilir?
Hafif veya orta derecede çapraşıklık ve dişler arasındaki bazı boşluklarda değerlendirilebilir. İleri çapraşıklık, karmaşık diş hareketleri ve çenelerin konumuyla ilişkili sorunlarda ek aygıtlar veya farklı tedaviler gerekebilir. Uygunluğu yalnızca fotoğrafa bakarak belirlemek doğru değildir. [1]
Tedavi nasıl ilerler?
Önce dişler, diş etleri ve kapanış değerlendirilir; gerekli kayıtlar alınır. Çürükler ve diş eti sorunları ele alındıktan sonra ölçü veya dijital tarama ile kişiye özel plak serisi hazırlanır. Düzenli kontrollerde hareketler ve plağın uyumu izlenir. [3]
Bazı dişlere, plağın hareketi yönlendirmesine yardımcı olan diş renginde küçük kompozit çıkıntılar (ataşman) eklenebilir. Bazı vakalarda diş aralarında kontrollü mine azaltımı (IPR) veya lastikler gerekebilir; herkes için zorunlu değildir. [2]
Tedavi süresi sorunun kapsamına ve kullanıma uyuma göre değişir. Şeffaf plak, telden mutlaka daha hızlı değildir. [3]
Günde kaç saat takılır, nasıl temizlenir?
Plaklar, yemek, sade su dışındaki içecekler ve diş temizliği sırasında çıkarılır; günün büyük bölümünde, çoğunlukla yaklaşık 22 saat veya hekiminizin belirttiği süre boyunca kullanılır. Yeni plağa geçiş takvimini hekiminiz belirler. Kendi kararınızla süreyi kısaltmayın. [2]
Çıkarılabilmeleri diş fırçalamayı ve diş arası temizliğini kolaylaştırır; fakat bakımı gereksiz kılmaz. Yeniden takmadan önce dişleri temizleyin. Plakların temizliği için size verilen ürün ve bakım talimatını izleyin. [4]
Ağrı veya başka sorunlar olur mu?
Yeni plakla geçici baskı ve hassasiyet, diş eti tahrişi ve başlangıçta konuşma değişikliği olabilir. Ortodontik tedavide kök kısalması, bakım yetersizliğinde çürük ve diş eti sorunları gelişebilir; hedeflenen sonuca ulaşmak her zaman mümkün olmayabilir. [2]
Plak oturmuyorsa, kırıldıysa veya ataşman düştüyse tedaviyi takip eden hekime ulaşın. Şiddetli ya da artan ağrı ve geçmeyen yaralar değerlendirilmelidir.
Şeffaf plak mı, diş teli mi?
| Özellik | Şeffaf plak | Sabit diş teli |
|---|---|---|
| Kullanım | Çıkarılabilir; düzenli takma sorumluluğu hastadadır. | Dişlere sabittir. |
| Temizlik | Çıkarılarak dişler temizlenir. | Braket ve tel çevresi özenle temizlenir. |
| Uygunluk | Gerekli hareketlere göre seçilir; ek yöntem gerekebilir. | Birçok karmaşık problemde değerlendirilebilir. |
Herkes için üstün tek yöntem yoktur. Karar görünüm kadar kapanışa, gerekli hareketlere ve kullanım alışkanlıklarına bağlıdır. [1,4]
Tedavi bitince dişler tekrar bozulur mu?
Dişler yeniden yer değiştirebilir. Sonucu korumak için pekiştirme aygıtı (retainer) gerekir; kullanım ve takip planı kişiye göre belirlenir. Aktif tedavi plağı ile pekiştirme plağı farklı amaçlar taşır. [1]
Kaynaklar
Meslek kuruluşlarının hasta bilgilendirme kaynaklarından yararlanılmıştır; kişisel sonuç veya süre garantisi verilmez.