İlgili Başlıklar
Diş fırçalama ve diş ipi kullanımı
Periodontitis
Periodontoloji Anabilim Dalı Nedir ?
Dişler ve implantlar çevresindeki sert ve yumuşak dokuların sağlığını inceleyen, bu dokuların hastalığının tanısı, tedavisi ile tedavi sonrası elde edilen sağlığın korunmasını hedefleyen bir diş hekimliği dalıdır.
Sağlıklı dişetleri nasıl görünür?
Sağlık dişetleri kendiliğinden veya ağız bakımı sırasında kanamanın olmadığı, açık pembe renkli, sıkı kıvamlı, şiş olmayan, diş yüzeyinde bıçak sırtı gibi incelerek sonlanan bir görünüme sahiptir.
Dişeti hastalıkları
Dişeti hastalıkları basit dişeti iltihabı (gingivitis) ile başlar. Dişetlerinde kanama ve kızarıklık en belirgin bulgusudur. Eğer tedavi edilmezse zaman içerisinde çene kemiklerinin eridiği, dişlerin sallanarak kaybedildiği şiddetli enfeksiyonlara (periodontitis) kadar ilerleme gösterebilir. Hastalıkla birlikte dişetleri şişer, kızarır, kanar ve çekilir. Diş boyları uzar, dişler yer değiştirir, aralanmalar oluşur, dişlerde sallanmalar başlar, ağız kokusu meydana gelir. Sigara içenlerde, nikotinin damarlar üzerindeki etkilerinden dolayı kanama daha az hissedilir, bu da hastalığı maskeleyip fark edilmesini engelleyebilir.
Dişeti hastalığının başka nedenleri var mı?
Asıl sebep mikrobiyal dental plak olmakla beraber, sigara kullanımı, diyabet gibi hastalıklar hastalığın ortaya çıkmasını kolaylaştıran risk faktörleridir.
Gingivitis
Diş Taşı-Tartar
Dişeti hastalığı ile genel sağlık arasında bağlantı var mı?
Diş eti hastalıkları ve genel sağlık durumu birlikte değerlendirilir. Diyabet gibi durumlar hakkında hekime bilgi verilmesi önemlidir.
Tedavi
Tedavinin ilk basamağı dişler üzerindeki sert birikintilerin doktorunuz tarafından özel aletlerle uzaklaştırılmasıdır. Tedavinin başarıya ulaşabilmesi için hastalığa neden olan mikrobiyal dental plağın fırça ve diş ipi ile doğru teknikle nasıl temizleneceği size öğretilir. Basit dişeti iltihabında bu tedavi tek başına yeterli olabilmektedir. Daha şiddetli enfeksiyonlarda, iltihaplı, büyümüş veya çekilmiş dişetini, diş-diş eti arasında kemik erimesinde bağlı oluşan ‘cep’ denilen boşlukları ve kemik erimelerini tedavi etmek için, lokal anestezi altında yapılan periodontal cerrahi işlemler gerekebilir. Tüm bu uygulamalar sonrasında hastalar dişeti sağlıklarının idamesi için 3-6-9-12 aylık kontrollere alınır. Hangi sıklıkla kontrole geleceğiniz hastalığın şiddetine ve bazı risk faktörlerinin varlığına göre hekiminiz tarafından size özel olarak belirlenecektir. Her kontrolde fırçalama ve ara yüz temizliğiniz yeniden değerlendirilecektir. Dişeti tedavisinin başarısı direkt olarak hastanın tedaviye uyumluluğu ve motivasyonu ile ilişkilidir.
Sonuç
Tedavi ile birlikte hastalığın ilerlemesinin durması, hastanın kendi kendine etkin temizlik yapabilmesi ve bireylerin doğal dişlerini uzun yıllar, rahat fonksiyon görebilecek şekilde ağızda tutabilmeleri hedeflenir. Başarılı bir dişeti tedavisi sonrası dişetlerinde açık pembe renkli, kanamasız ve sert kıvamlı hale gelir, dişlerde sallanma geriler, ağız kokusu sorunu ortadan kalkar.
Dişeti çekilmeleri toplumumuzda yaygın olarak rastlanan bir problemdir. Hatalı ve sert diş fırçalama, dişeti hastalığına bağlı kemik erimesi, dişeti yapısının doğuştan ince olması, kontrolsüz yapılan ortodontik tedavi ve dişetine baskı yapan hatalı protezler dişeti çekilmelerine neden olabilir. Dişeti çekilmesi neticesinde estetik ve hassasiyet problemi ortaya çıkabilir. Dişeti çekilmesi fırçalamayı zorlaştırıyorsa, yapılan düzenli kontrollerde ilerleme gösteriyorsa tedavi edilmelidir. Dişeti çekilmenizin estetik probleme yol açtığını düşünüyorsanız, günümüzde uygulanan ve kişiye özel olarak planlanan çağdaş tedavi yöntemleri ile başarılı bir şekilde tedavi ettirebilirsiniz.
Halitozis (Ağız Kokusu) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?
Halitozis Latince nefesteki istenmeyen kokuların ifadesi için kullanılır. Ağız kokusu sık görülen bir problemdir ve farklı yaşlarda bireyleri etkileyebilir. Ağız kokusu, ağız dışı ve ağız içi sebeplerle ortaya çıkabilir. Ağız kokusunun ağız dışı sebepleri arasında, sinüzit, şeker hastalığı, böbrek hastalığı, mide reflüsü ve yemek borusu problemleri yer alır. Ağız içi sebepler arasında ise dişeti hastalıkları ve kemik erimesi, çürük dişler, kırık dişler, hatalı yapılmış dolgular ve protezler, çapraşık dişler, yarı gömülü yirmi yaş dişleri ve implant enfeksiyonları sayılabilir. Ağız kokusu problemi mevcutsa, derin ve detaylı bir diş hekimi muayenesi ile gıda birikimini arttıracak ağız içindeki tüm bölgeler teşhis edilerek tedavi edilmelidir. Hastalar düzenli olarak dişlerini fırçalamalı, hekimlerinin onlara önerdiği arayüz temizliği ajanları ve antimikrobiyal diş macunu ve ağız gargaralarını kullanmalıdırlar. Ağız kokusu hala giderilemiyorsa dil temizliği üzerinde durulur. Hastalar akşamları dil temizleyicisi ve soğuk su ile dil yüzeylerini temizlemelidirler. Ağız kokusunun nedeni sistemik kaynaklı ise hasta ilgili hekime yönlendirilmelidir
**Akut Nekrotizan Ülseratif Gingivostomatit (ANÜG)Bilgilendirme ve Hasta Rehberi**
Akut nekrotizan ülseratif gingivostomatit (ANÜG); diş etlerinin aniden gelişen, ağrılı, enfeksiyöz ve ülseratif bir hastalığıdır. Tedavi edilmediğinde hızla ilerleyebilir. Tarihsel olarak “siper ağzı (trench mouth)” olarak da bilinir.
Bu yazı, güncel bilimsel literatüre dayanarak hazırlanmıştır.
1. Hastalık Nedir?
ANÜG, diş etlerinde şu üç bulgunun birlikte görülmesiyle tanımlanır:
Nekroz – Diş eti dokusunun ölmesi
Ülserasyon – Diş eti kenarında gri/beyaz renkli, çökük yara alanları
Yoğun ağrı ve kanama – Fırçalarken ve dokunulduğunda kolay kanama
Hastalık genellikle ani başlar ve hızlı kötüleşebilir.
2. Neden Olur? (Bilimsel Mekanizma)
Hastalığın kesin nedeni tek bir bakteri değildir; karışık anaerobik bakteri enfeksiyonu sorumludur. Araştırmalar özellikle:
Fusobacterium spp.
Prevotella intermedia
Spiroketler (Treponema spp.)
gibi bakterilerin sayıca aşırı arttığını göstermiştir.
Bu bakteriler, bağışıklık sistemi zayıfladığında veya ağız hijyeni bozulduğunda doku yıkımına neden olan toksinlerüretir. Bu toksinler diş eti hücrelerinin ölümüne, ülser ve kötü kokuya yol açar.
3. Risk Faktörleri
Bilimsel çalışmalara göre ANÜG için en güçlü risk faktörleri:
Aşırı stres, uykusuzluk
Bağışıklık sisteminin zayıflığı (viral enfeksiyonlar, sistemik hastalıklar)
Sigara
Kötü ağız hijyeni
Yetersiz beslenme / vitamin eksiklikleri
Aşırı alkol tüketimi
Ağız kuruluğu
Yoğun çalışma temposu / sınav dönemi
Bu faktörler, ağızdaki doğal dengeyi bozarak patojen bakterilerin kontrolsüz artmasına yol açar.
4. Belirtiler Nelerdir?
Hastalığın tipik bulguları:
Ani ve şiddetli diş eti ağrısı
Gri-beyaz pseudomembran ile kaplı ülserler
Ağızdan kötü koku (halitozis)
Kanayan diş etleri
Çiğnerken ağrı
Ateş, yorgunluk (ileri olgularda)
Tat bozukluğu
Bazı hastalarda lenf bezlerinde şişlik ve rahatsızlık da görülebilir.
5. Tedavi Nasıl Yapılır? (Bilimsel Kanıtlarla)
Tedavi 3 aşamada uygulanır:
A. Akut Enfeksiyonun Kontrolü
Profesyonel diş taşı temizliği ve nekrotik dokuların uzaklaştırılması
İlk 24–48 saatte yapılır.
Antimikrobiyal gargara:
Gargara veya diğer ilaçların kullanımı, muayene sonrası hekimin kişiye özel önerilerine göre yapılmalıdır.
Sodyum bikarbonatlı su ile sık sık çalkalama
Ağrı kontrolü:
Parasetamol veya ibuprofen
Gerekirse antibiyotik:
Sistemik bulgular varsa amoksisilin + metronidazol kombinasyonu veya tek başına metronidazol
Penisilin alerjisinde: klindamisin tercih edilebilir
B. Altta yatan nedenlerin düzeltilmesi
Sigara bırakılması
Stres ve uyku düzeninin iyileştirilmesi
Beslenme düzeni ve vitamin desteği
Düzenli fırçalama ve diş ipi kullanımının başlanması
C. Takip ve Koruyucu Tedavi
1 hafta sonra kontrol muayenesi
Ağız bakım eğitimi
Ağız kuruluğu varsa bunun yönetimi
Düzenli diş hekimi kontrolleri (3–6 ayda bir)
6. Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmezse ANÜG ilerleyerek:
ANUP (Akut nekrotizan ülseratif periodontitis)
Kemik kaybı
Diş kaybı
Yaygın yüz-boyun enfeksiyonları
Bağışıklığı zayıf kişilerde ciddi sistemik enfeksiyon
gibi ağır sonuçlara yol açabilir.
Hızlı ilerleyen doğası nedeniyle erken tedavi çok önemlidir.
7. Evde Ne Yapabilirsiniz?
Bilimsel önerilere göre:
Ağız hijyenini tamamen bırakmayın; yumuşak fırçayla nazik temizlik yapın.
Klorheksidin gargara kullanın (2 haftayı geçmemeli).
Bol su için.
Sıcak ve baharatlı gıdalardan kaçının.
Sigara ve alkolü kesin.
Çok ağrı varsa ılık tuzlu suyla çalkalama rahatlatır.
Dinlenin ve stres yükünüzü azaltın.
Evde bakım yardımcıdır, bölge mutlaka profesyonel olarak temizlenmelidir.
8. Ne Zaman Acilen Diş Hekimine Gitmelisiniz?
Ağrı dayanılmaz düzeydeyse
Ateş, halsizlik, çene altı lenf şişliği varsa
Ülserler hızla yayılıyorsa
Ağız açmada zorluk gelişiyorsa
Koku çok belirginse
Kanama kontrol edilemiyorsa
Bu durumlar daha ilerlemiş enfeksiyonun belirtileri olabilir.
9. Prognoz Nasıldır?
Erken tedavi ile ANÜG tamamen iyileşebilir.
Genellikle 2–7 gün içinde ağrı ve ülserler belirgin şekilde geriler.
Ancak altta yatan risk faktörleri devam ederse hastalık tekrar edebilir.
.
Copyright 2015. All rights reserved.Desing by CEYA